Dood en rouw op school
HOE GA JE DAAR ALS LEERKRACHT MEE OM?
Als een kind of jongere wordt geconfronteerd met het verlies van een dierbaar iemand, dan staat zijn
of haar vertrouwde wereld op z'n kop. Zo'n verdrietige ervaring vraagt om troost en tijd krijgen. Dit kan voorkomen dat een kind in eenzaamheid gaat aanmodderen.
Afgelopen jaren gaf ik diverse workshops voor leerkrachten, voornamelijk uit het basisonderwijs. Uit eigen ervaring en door de workshops bleek dat, doordat muzische vorming onderdeel uitmaakt van de opleiding
tot leerkracht, het aanreiken van verwerkingsmogelijkheden veelal geen problemen oplevert. Wel voorzagen nieuwe ideeën en werkvormen rond rouw en verlies in een behoefte. Daarnaast kwam het belang naar voren van inzicht leren krijgen in de breedte van een rouwproces. Vanuit deze beide polen kan op een verantwoorde manier worden aangesloten bij de belevingswereld van kinderen. Met als eindconclusie dat dit als een thema op een ongedwongen wijze, als onderdeel van het lesprogramma in scholen, zou moeten worden opgenomen. Kinderen kunnen zo, op een normale manier, vertrouwd raken over onderwerpen rond leven en dood.
TIJDENS HET ROUWPROCES ZIJN EEN AANTAL ASPECTEN VAN BELANG:
* Op de eerste plaats hebben kinderen en jongeren een veilige ruimte nodig, waarin verdriet kan worden
toegelaten en geuit.
* Belangrijk om het rouwproces goed te kunnen begeleiden zijn kennis, inzicht en informatie over de
breedte van het rouwproces en het anders rouwen van kinderen / jongeren ten opzichte van volwassenen.
DOEL VAN EEN WORKSHOP:
* Kennis maken met de werkwijze van Hedera, waarin rouwen wordt benaderd als een normale, gezonde
reactie op een verlies. Tijd en ruimte nemen voor jezelf in het rouwproces staan daarom voorop.
Maar hoe doe je dat in een maatschappij
- waarin het leren omgaan met een verlies als maakbaar en koopwaar wordt voorgesteld?
- waarin het streven naar een pijnloos leven een te bereiken mogelijkheid wordt genoemd?
- waarin rouwenden zichzelf leren ontdekken in het leven na een verlies?
Met behulp van achtergrondinformatie en concrete werkvormen wordt een andere benadering van het rouwproces voorgesteld en handvatten aangereikt. Hierdoor kunnen deelnemers vertrouwd raken met een eigen-wijze manier van leren omgaan met dood en leven.
Aan de orde kunnen komen:
a Eigen gevoelens
Hoe ga je als leerkracht om met verlies en rouw? Wat roept zo'n situatie bij je op?
Hoe spreek je leerlingen uit de klas aan met zo'n verdriet?
Wat laat je in zo'n situatie van jezelf zien? Wat te doen naar ouders toe?
b Hulp
Hoe kun je als leerkracht steun bieden aan kinderen, die rouwen om bijvoorbeeld het verlies van een
broer, zus, vader, moeder, klasgenoot of vriend?
c Lessuggesties voor in de klas
Zoeken naar praktische werkvormen aansluitend bij de leefwereld van de groep, om op een
zinvolle manier om te leren gaan met pijn, verlies en verdriet.
